Ένα εγχείρημα με πολύ μελέτη, ιστορική αναδίφηση, τεκμηριωμένα στοιχεία, ενδελεχή έρευνα, ειδήσεις και πληροφορίες πολυετούς διαδρομής στα Μέσα Ενημέρωσης, αποτελεί ασφαλώς το πολύτιμο βιβλίο-παρακαταθήκη για τους νεότερους δημοσιογράφους, ερευνητές και όχι μόνον, του εκλεκτού συναδέλφου, πρώην βουλευτή και επί σειράν ετών γενικού γραμματέα του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΘΣτ.ΕΕ Μάκη Γ. Μπαλή.
Το βιβλίο που κυκλοφόρησε σε 2η με προσθήκες έκδοση, από τις εκδόσεις «ΗΒΗ» στο Βόλο και εκτυπώθηκε από την «ΙΚΕ Τυποτεχνική», αφορά το ξεκίνημα της έντυπης πληροφόρησης στην Ευρώπη, Αμερική, Ελλάδα, αλλά και τις εφημερίδες της Θεσσαλίας.
Ο εκλεκτός συγγραφέας, καταξιωμένος γραφιάς, ανατέμνει στην πολυκύμαντη, πολυδιάστατη και πολυσήμαντη διαδρομή της ανάπτυξης του Τύπου στην Ευρώπη, τις εφημερίδες των αποίκων στην Αμερική, του Τύπου στην Ελλάδα, τον Θεσσαλικό Τύπο και τον Τύπο της Αντίστασης.
Στις σελίδες του βιβλίου περιλαμβάνονται η παρουσίαση του Ευρωπαϊκού Τύπου, εκεί που ξεκίνησαν όλα, όπως επισημαίνει ο συγγραφέας, αλλά και του αμερικανικού που πρωτοεμφανίστηκε ως «αντίγραφο» του Τύπου της Ευρώπης, αλλά και του ελληνικού, από τις απαρχές του στο εξωτερικό. Εκεί που έγραψαν με ανεξίτηλα γράμματα την ιστορία τους ο Γ. Βεντότης, οι αδελφοί Μαρκίδες Πούλιου, μέχρι τα σημερινά σύγχρονα έντυπα. Βεβαίως σημαντικές είναι οι καταγραφές για την εξέλιξη του Θεσσαλικού Τύπου, από το 1881 μέχρι σήμερα που συμπορεύεται με την εξελικτική πορεία της τοπικής ιστορίας. Ειδική μνεία γίνεται βέβαια στην εποποιΐα του αντιστασιακού τύπου της Θεσσαλίας.
Χαρακτηριστική όσο ενδεικτική της ιστορικής αναδίφησης που αναδεικνύει την πολύμοχθη προσπάθεια του ρέκτη συγγραφέα, είναι η επισήμανση με την εμφάνιση του Ευρωπαϊκού Τύπου. Πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτή ανάγεται στους προϊστορικούς χρόνους. Ένας ερευνητής μάλιστα ο Αθανάσιος Σταγειρίτης γράφει στην εφημερίδα «Καλλιόπη» ότι εξεδόθη στη Βιέννη το 1819 και πρώτος δημοσιογράφος θα πρέπει να θεωρείται ο Δίκτης Κρης, με καταγωγή από την Κρήτη, ο οποίος σε πέτρινες πλάκες χάρασσε κατά τη διάρκεια του τρωικού πολέμου, όλα τα αξιομνημόνευτα γεγονότα.
Ο Τύπος παρά τις όποιες δυσκολίες απαγορεύσεις ή διώξεις προχωρά και για την αντιμετώπιση των εξόδων έκδοσης, καταφεύγει σε διαφημιστικές καταχωρήσεις ήδη από το 1625 στη Γαλλία και την Αγγλία. Από μια σπάνια ίσως φωτογραφία πληροφορούμαστε ότι οι Times του Λονδίνου χρησιμοποίησαν το 1814, ένα αυτόματο ατμοκίνητο πιεστήριο.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, ο Μάκης Μπαλής επισημαίνει ότι ο ελληνικός Τύπος συμπορεύεται με τη διαμόρφωση της κοινωνίας και επηρεάζει τους πολιτικούς αγώνες, αποτελώντας πολύτιμη πηγή της ιστορίας. Το πρώτο βιβλίο που εκδόθηκε ποτέ, ήταν η «Βατραχομυομαχία» που θεωρείται έργο του Ομήρου.
Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η εκδοτική προσπάθεια εφημερίδων με αιχμή του δόρατος τη Βιέννη, πριν το 1821, στη διάρκεια και μετά την επανάσταση.
Η πρώτη τυπωμένη εφημερίδα επί ελληνικού εδάφους, θεωρείται η «Σάλπιγξ Ελληνική» που εκδόθηκε την 1η Αυγούστου του 1821 στην Καλαμάτα με βραχύβια κυκλοφορία και συντάκτη το Θεσσαλό ρασοφόρο Θεόκλητο Φαρμακίδη.
Για τους μελετητές και την ιστορική αλήθεια ο εκλεκτός συνάδελφος, διευκρινίζει στο βιβλίο του, ότι και τα «Ελληνικά Χρονικά» που εξέδωσε ο Μάγερ στο Μεσολόγγι, θεωρείται ως πρώτη επί της ουσίας ελληνική εφημερίδα. Μάλιστα βοηθός του Μάγερ στη σύνταξη τοποθετήθηκε ο δάσκαλος Δημ. Παυλίδης.
Ξεχωριστό κεφάλαιο με βαρύνουσα σημασία αποτελεί ασφαλώς η κατοχή, ο εμφύλιος πόλεμος, ο παράνομος και αντιστασιακός τύπος. Τα «Καθημερινά Νέα» π.χ. εκδόθηκαν από το Λουκή Ακρίτα παράνομα το 1941 και μετά την απελευθέρωση συνέχισαν μέχρι το 1945. Σταχυολογώντας από το εξαιρετικό πόνημα επιγραμματικά αναφέρουμε τα κεφάλαια από το τέλος του εμφυλίου μέχρι τη Χούντα, την περίοδο της μεταπολίτευσης του 1974, τον Τύπο της διασποράς τις εφημερίδες της Περιφέρειας με την ιδιαίτερα αξιόλογη παρεμβατική διαδρομή τους κ.α.
Για όλα όσα μας προσέφερε ο αγαπητός συνάδελφος Μάκης Μπαλής θεωρούμε ότι αξίζουν συγχαρητήρια και ευχόμαστε το βιβλίο του, να είναι καλοτάξιδο και ν’ αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για τους μελετητές του μέλλοντος.
ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΠΑΜΠΑΝΕΒΑΣ
Δημοσιογράφος
